Độc đáo những nếp nhà trình tường của người H’Mông ở Hà Giang

Điểm du lịch

Những người dân tộc H’Mông sinh sống trên vùng đất cao nguyên đá Đồng Văn, thường có thói quen sống ở trên những ngọn núi cao, ở nơi có không khi lạnh và khắc nghiệt chính vì thế ngôi nhà của họ cũng được thiết kế để sao cho ấm vào mùa đông, mát vào mùa hè. Những ngôi nhà đó được gọi là nhà trình tường truyền thống mang  những nét vô cùng độc đáo và đậm đà bản sắc của vùng núi Tây Bắc Tổ quốc.

Bản làng của người H'Mông ở Hà Giang
Bản làng của người H’Mông ở Hà Giang

Những ngôi nhà của người dân tộc H’Mông thông thường được thiết kế với 3 gian cùng 2 cửa, bao gồm một cửa chính và một cửa phụ cùng với vài ba cái cửa sổ.  Trong dịp tết, cánh cửa chính của các ngôi nhà trình tường nơi đây thường được dán lên một miếng vải màu đỏ, có ý nghĩa là chỗ để ma cửa ngự. Ở trong 3 gian nhà thì gian ở phía bên trái được sử dụng làm nơi để đặt bếp lò và cũng chính là chỗ ngủ dành cho vợ chồng chủ nhà. Gian bên phải của ngôi nhà được dùng để đặt bếp sưởi cùng với giường khách. Gian ở chính giữa cũng là gian rộng nhất được dùng để đặt bàn thờ tổ tiên và cũng là nơi để chủ nhà đón tiếp những vị khách đến chơi, nơi ăn uống của gia đình.

Đối với những ngôi nhà của những người H’Mông ở Hà Giang thì thông thường xung quanh nhà đều được đắp một lớp bờ tường đá. Những viên đá được sắp xếp một cách vô cùng cẩn thận, chắc chắn và có độ cao vào khoảng tầm ngang với đầu người để bao bọc xung quanh một hoặc vài căn nhà của những người anh em ruột sinh sống ở cạnh nhau. Ở những gia đình khá giả hơn thì bờ tường đá này cũng được xây dựng một cách chắc chắn hơn. Cùng với thời gian, những bờ tường bằng đá này được phủ thêm bên ngoài một lớp rêu phong nhìn rất bắt mắt. Một cánh cổng làm bằng gỗ một cách tương đối cầu kỳ và thường được đóng kín. Chuồng chăn nuôi các loại gia súc, gia cầm cũng được xây dựng hoàn toàn ở bên trong khu vực bờ tường đá đó, nằm sát với khu nhà ở.

Ngôi nhà trình tường
Ngôi nhà trình tường

Phần mái ngói của nhà trình tường của người dân tộc H’Mông sinh sống ở Đồng Văn thường là loại ngói âm dương được thiết kế theo kiểu cổ, không giống mái nhà trình tường được lợp bằng loại gỗ pơ mu, sa mộc hoặc vỏ cây của những người Hà Nhì xưa tại Lào Cai. Với loại mái bằng gỗ này, trải qua nhiều năm những cây cỏ mọc lên xanh tốt và làm cho những ngôi nhà này trở nên giống như một khu vườn thu nhỏ. Còn đối với loại mái ngói âm dương của những ngôi nhà trình tưởng ở Đồng Văn thì được đổi màu bởi rong rêu mọc lên và cả theo thời tiết trong năm, theo thời gian chúng chuyển thành màu nâu đen hết sức cổ kính, hòa lẫn cùng với màu của đá.